De vooruitgang

 

 

Onze huidige generatie mag stellen dat ze in een zich steeds sneller ontwikkelende wereld leven en elke dag weer nieuwe bewonderenswaardige zaken mogen beleven. Misschien hebben onze voorgaande generaties wel gehoord of gelezen over de spannende verhalen van Jules Verne "De Reis naar de Maan" welk boek in 1865 verscheen. Onze generatie heeft mogen meemaken dat deze science-fiction werkelijkheid is geworden toen op 16 juli 1969 drie austronauten in het ruimtevaartuig Apollo 11 hun reis naar de maan begonnen en twee van hen, Neil Armstrong en Edwin Aldrin op zondag 20 juli daadwerkelijk de eerste voetstappen op onze verre buur de maan zette. Een derde astronaut, Michael Collins, bleef als piloot van de hoofdmodule rondjes om de maan draaien tot zijn reisgenoten van het maanoppervlak terug zouden keren en zij gezamenlijk de terugreis naar de veilige aarde konden beginnen. Samen met vrienden hebben wij de landing op televisie gevolgd een rechtstreeks verslag vanaf het maanoppervlak een gebeurtenis die anno 2004 nog steeds niet is overtroffen. Nu vliegen er allerhande robots naar de verre planeten van ons zonnestelsel om te onderzoeken of daar mogelijk levensvormen aanwezig zijn en wordt er informatie vergaard die klaarheid moeten geven over het ontstaan van het heelal en het leven hier op aarde.

 

Toch denk ik dat wij ten onrechte het monopolie claimen over de technische vooruitgang van de 20ste eeuw. Hebben onze voorvaderen immers niet met de zelfde bewondering staan  kijken toen er omstreeks 1896 voor het eerst stromend water uit de kraan kwam dat je veilig kon drinken zonder ziek te worden en toen er omstreeks 1910 voor het eerst electrisch licht kon worden gemaakt door het omdraaien van een knopje. Zelfs het bouwen van de kerk op de Heuvel, met zijn meer dan 70 meter hoge torens, moet omstreeks 1886  tot de verbeelding van de Tilburgers hebben gesproken.

In 1899 gelukte het Marconi om geluidssignalen over te brengen van Engeland naar Frankrijk over het kanaal. Omstreeks de eeuwwisseling kwam de radio waardoor het nieuws voortaan veel sneller en over grote afstanden kon worden overgebracht. Op 6 november 1919 om acht uur 's avonds zond de Friese ingenieur Idzerda vanuit zijn huis in de Haagse Beukstraat een muziekprogramma uit. Het was voor het eerst dat in Nederland een programma op de radio vantevoren werd aangekondigd, zodat mensen er op konden afstemmen. Izerda was eigenaar van de Nederlandse Radio Unie, een fabrikant van radiotoestellen.

Openbare verlichting  kwam toen de gemeente in 1873 de exploitatie van het gasbedrijf ter hand nam en geleidelijk aan alle straten gasverlichting kregen. Omstreeks 1880 werd de gaslamp uitgevonden die werkte door middel van een gasvlam die voor het licht zorgde. Later werd de vlam gebruikt om een soort chemisch element te verhitten dat dan licht uit ging stralen. Edison wordt de uitvinder van de gloeilamp genoemd. Of dat waar is kan niet worden bewezen omdat er ook ander namen en datums worden genoemd. Wel is het zo dat Edison de kooldraadlamp verbeterde door er een draad van wolfram in te zetten. In 1881 presenteert Edison de gloeilamp in Parijs en die wordt nu pas echt populair en begint langzaam alle andere verlichtingsbronnen te verdringen. In 1912 begint Philips met de productie van de gloeilamp van Edison. In 1913 wordt de bol gevuld met een ander gas zodat de gloeidraad langzamer kan verbranden en de lamp dus langer meeging.

Nieuwe vervoersmogelijkheden werden ontdekt zoals de automobiel die omstreeks 1900 in het straatbeeld verscheen en  de stoomtrein eerst naar Breda en Boxtel waarvan vanaf 1863 gebruik kon worden gemaakt en later door het hele land en zelfs naar het buitenland. In 1908 bracht de Ford Motor Company de zogenaamde T-Ford op de markt waardoor deze ontdekking voor een groter publiek bereikbaar werd. Het eerste vliegtuig dat 18 juni 1911 boven Tilburg verscheen was van Le Laseur die op die dag 's-morgens om acht uur een noodlanding moest maken in een klaverveld van landbouwer Vermeer in de Kwade Hoek, dicht bij de woning van de weduwe Wilhelmina van Beurden mijn overgrootmoeder. Op 17 december 1903 hadden de gebroeders Wright de eerste vlucht met hun vliegtuig de Flyer gemaakt. Deze vlucht duurde maar 30 meter maar luidde wel het begin in van een stormachtige groei van de luchtvaart.  In 1808 kreeg  Tilburg van koning Lodewijk Napoleon stadsrechten dat honderd jaar later werd gevierd  met een grootse tentoonstelling "Stad Tilburg 1909".

 

Ook de woonomgeving van de Tilburgers veranderde snel, de ruimte tussen de verschillende herdgangen werd hoe langer hoe meer opgevuld door nieuwe fabrieken en woonwijken. Telde Tilburg begin 19e eeuw nog maar 10.000 inwoners, in 1850 waren er dat 14.500, in 1900 al 40.000 en in 1941 was het ronde getal van 100.000 bereikt. Het ging economisch redelijk goed in het land en ook in Tilburg waar vele nieuwe inwoners zich meldden om er hun brood te verdienen, in voornamelijk de wolindustrie. Toch was er ondanks deze redelijke welvaart voor de meeste van haar inwoners veel armoede en sociale achteruitstelling.

 

De huisvesting en gezondheidszorg waren erbarmelijk slecht en daar zou pas in latere jaren verbetering in komen. In september 1928 werd de antibacteriŽle stof penicilline ontdekt door de Britse arts-bacterioloog Sir Alexander Fleming. Pas in 1938 wordt er daadwerkelijk iets met de ontdekking gedaan toen een groep wetenschappers onder leiding van Howard Florey en Ernst Boris Chain begonnen met het isoleren van kleine hoeveelheden penicilline, het zuiveren en het verkrijgen van grotere hoeveelheden. Ze testten het uit op dieren en uiteindelijk op mensen. In de tweede wereldoorlog kwam de productie pas goed opgang omdat de Amerikanen voor hun soldaten voldoende voorraad wilde hebben. Er was een grote ontdekking gedaan in de strijd tegen vele vormen van infectieziekten.

 

Een grote vooruitgang van onze tijd is ook de ontwikkeling van de technieken om door scannen het menselijk lichaam te verkennen en de micro-chirurgie waardoor zeer complexe operaties mogelijk werden  waar vele van de huidige generatie hun leven aan te danken hebben.

 

Dit is maar een kleine greep uit al die wonderbaarlijke ontdekkingen waardoor het leven op onze aarde voor vele zo enorm is verbeterd. Als je alleen al denkt aan de ontdekking van de pijnstiller morfine hoeveel angst en ellende had onze voorvaderen dan bespaard kunnen worden in hun gang naar de chirugijn en tandentrekker.

 

 

Een in 1695 vervaardigde prent van een aderlating. Deze ingreep was tot ver in de 19e eeuw een vast onderdeel van de medische praktijk.

 

 

 

Is dit een foto van het strand bij Scheveningen met op de achtergrond een vissersbootje, of is dit is een foto van de planeet Mars in 2004 genomen door de robot Opportunity.

 

 

 

 

hoofdpagina lsa

fotoalbum