De 18 eeuw van Arendonk naar Tilburg

 

 

Gemeentewapen Arendonk

 

Gemeentewapen Tilburg

 

 

 

XVII-a1 - 1732-1789

Wouterus Embrechts en Joanna Maria van den Bergh

Zoon van: In onderzoek

Dochter van: Willem Jans van den Bergh en Martijntje Claes Sweens

 

 

 

Wouterus Embrechts XVII-a1, afkomstig van Arendonk, en Joanna Maria van den Bergh, afkomstig van Hooge Mierde, werken in het jaar 1763 als knecht en dienstbode in Weelde in BelgiŽ en verwekken aldaar een buitenechtelijk kind dat te Hulsel op 15 februari 1764 wordt gedoopt. In de doopinschrijving staat vermeld "qui ambo famulabantur in Welde". Mogelijk heeft Wouterus het kind als het zijne erkent want het draagt niet alleen zijn voornaam "Wouterus" maar ook zijn familienaam "Embrechts". Het is echter ook mogelijk dat Joanna Maria onder dreiging van hel en verdoemenis door de pastoor de naam van de natuurlijke vader heeft moeten prijsgeven. Joanna Maria en Wouterus zijn waarschijnlijk niet meer getrouwd want ik kan daarover geen enkele aanwijzing vinden en er zijn voor zover ik weet ook geen andere kinderen meer van hen geboren.

 

Peter en meter bij de doop van Wouterus waren Cornelius van den Heuvel en Anna van de Bergh.

 

Wie waren deze personen en welke relatie hadden zij met Joanna Maria van den Bergh of Wouterus Embrechts?

 

Allereerst Cornelius van den Heuvel wat genealogisch een interessante persoon is die de kennis over Joanna Maria van den Bergh en haar familie bijzonder verduidelijkt. Cornelius was namelijk getrouwd met Joanna Mijndonck de dochter van Hubertus Mijnendonckx die afkomstig was van Arendonk en Petronella van den Bergh afkomstig van Hooge Mierde. Hubertus was te Arendonk eerder getrouwd met Margaretha Adriaenssen en was daarvan te Arendonk weduwnaar geworden. Op 17 juli 1724 wordt te Arendonk een nooddoop verricht op een buitenechtelijk kind van deze Hubertus Mijnendonckx en Petronella van den Bergh. In de doopinschrijving van dit kind staat "ab obste peiee tempora neecstatis qiu aposca contraxerunt" wat ongeveer betekent " tijdig gedoopt door de vroedvrouw in tijd van nood en is beloofd een huwelijk aan te gaan"

 

Na de geboorte trouwen zij te Arendonk op 29 juli 1724 en vertrekken kort daarna naar Hooge Mierde. Op 7 maart 1726 wordt in Hooge Mierde hun eerder genoemde dochter Joanna Mijnendonckx geboren en gedoopt. Doopheffers zijn Wilhelmus van den Bergh, een zwager van Hubertus, en Joanna van den Bergh een schoonzus van Hubertus. Na het overlijden van Petronella van den Bergh hertrouwt Hubertus Mijnendonckx te Hooge Mierde op 22 januari 1732 met Maria Wouter Vroomen. In deze trouwakte wordt melding gedaan van het overlijden van Petronella van de Bergh die hierin dan voluit Petronella Jan Willems van den Bergh wordt genoemd.

Samenvattend mag worden aangenomen dat Petronella Jans Willem van den Bergh een zuster is van Willem Jans van den Bergh die in werkelijkheid Willem Jans Willem van den Bergh heet. Zij zijn respectievelijk dochter en zoon van Joannes Willem Wouter ven den Bergh en Jenneken Cornelis Wouters die op 9 februari 1676 te Hooge Mierde zijn getrouwd.

 

Daarnaast kan met zekerheid worden gesteld dat Joanna Maria van den Bergh, de ongetrouwde moeder van Wouterus Embrechts, een dochter is van Willem Jans van den Bergh en is gedoopt te Hooge Mierde op 31 maart 1732.

 

De doopinschrijving luidt:

 

31 martii 1732 baptizata est Johanna Maria filia legitima Wilhelmi van den Bergh et Jenneken Sweens

Susceptores: Cornelis Sweens et Maria van den Bergh

 

De tweede doopheffer bij de doop van Wouterus Embrechts, namelijk Anna van den Bergh is een zuster van Joanna Maria van den Bergh en gedoopt te Hooge Mierde op 12 mei 1735.

 

De doopinschrijving luidt:

 

12 maii 1735 baptizata est Anna filia legitima Wilhelmi van den Bergh et Martina Sweens

Susceptores: Ariaen Schuurmans et Maria Hoogweers

 

Tot slot nog even terug naar Arendonk; In het jaar 1642 - 1644 - 1645 - 1648 worden aldaar kinderen gedoopt van Guillielmus van den Berg en Maria Eijsen, daarna verdwijnt de naam van den Berg tot 1744 uit de archieven van Arendonk. Zou het kunnen dat deze Guillielmus van den Berg de zelfde persoon is dan de hiervoor genoemde Willem Wouter Geraerts van den Bergh uit Hooge Mierde wiens aanwezigheid in Hooge Mierde overigens alleen door de namen van twee dochters, Catharina Wilms en Jenneken Willems van den Bergh en door zijn peterschap bij de doop in 1649 van een zoon van Adrianus Peters, onder de naam Wilhelmus Wouter van den Bergh wordt bewezen.  In 1744 keert de naam van den Berghe in Arendonk terug als daar op 4 februari 1744 het huwelijk wordt gesloten tussen Antonius Gregorius van den Berghe afkomstig van Antwerpen, en Henrica Embrechts geboren Arendonk 16 februari 1719 en een dochter van Melchior Embrechts en Joanna Geenen. Binnen deze relaties duikt ook regelmatig de naam Gualtherus Embrechts op, mogelijk de voorvader van het Nederlandse geslacht Embregts.

 

Conclusies: Van den Bergh

 

- Er bestaat een duidelijke link tussen Hooge Mierde en Arendonk

- Er bestaat een duidelijk link tussen Antwerpen en Arendonk

 

Conclusies: Embregts

 

- Er bestaat een duidelijk link tussen Van den Bergh en Embregts

- Er bestaat een duidelijke link tussen Hooge Mierde en Arendonk

- Er bestaat een wat minder duidelijke link (via Van den Berghe) met Antwerpen

- Is er mogelijk een link tussen Arendonk en Meerle via Antwerpen?

 

Er bestaat een borgbrief op naam van Jennemie Willem van den Bergh afgegeven te Hooge Mierde op 15 october 1767. In deze borgbrief wordt melding gedaan dat genoemde Jennemie zich met haar woon wil vestigen te Hilvarenbeek en later naar Tilburg vertrekt.

 

 

 

 

 

 

Borgbrief 15-10-1767 nummer 109, pagina 46, afgegeven te Hooge Mierde

Jennemie  Willem van den Bergh, geboren Hooge Mierde naar Hilvarenbeek daarna naar Tilburg.

 

Ontlastbrief voor Jennemie Willem van den Bergh

Gegeven Dato 15 october 1767 tot Hogemierde

 

No 203 a (is doorgestreept)

No 997 (nieuw nummer)

 

Kosten in alles Zes en Dertig stuivers Ĺ Pico

 

Wij Jacobus van den Borne President en Jan Masson scheepenen tot Hogemierde Quartier van Oosterwijk Mijerij van 's-Hertogenbosch verclaeren mits desen als dat Jennemie Willem van den Bergh is gebooren alhier en haer nu in houwelijk en metten woon begevende tot Hilvarenbeek Mijerij voorschreven.

Zoo versogt zij acte van cauthie of ontlast brief omme haer des noots te dienen tot ontlasting van den armen van Beek voorschreven of elders daer de Requirante komen te wonen.

Voorts verclaeren wij regenten als Provisooren der armme tafel alhier van Hogemierde in conformte van Hare Hoogmogende Resolutien ten dezen Relaties die van den 28 october 1763 tot caution voornoemde Jennemie Willem van den Bergh belovende ingevolge zij tot armoede mogte komen te geraken dat godt verhoede wij haer als dan beneffens onse andere inboorlingen zullen onderhouden en allimenteren daer voor verbindende de revenuen en inkomsten onser armen hebben en verkrijgende.

 

 

 

 

Ruim een week later wordt op 25 october 1767 te Hilvarenbeek een huwelijk gesloten tussen Adriaan van Soomeren, geboren te Liembde en weduwnaar van Maria Jansen (Verstegen), en Joanna Maria van den Bergh, jonge dochter, geboren te Hooge Mierde en ook wonende te Hilvarenbeek.

 

Note: "jonge dochter" wil zeggen nog niet eerder getrouwd geweest.

 

Er mag worden aangenomen dat Jennemie en Joanna Maria een en de zelfde persoon is en wel de dochter van Willem Jans van den Bergh en Martijntje Claes Sweens, dus ook de moeder van Wouterus Embrechts en mijn bedovergrootmoeder.

 

Als verdere bewijsvoering; in Hooge Mierde is geen andere Joanna Maria van den Bergh geboren die voldoet aan alle bovenomschreven criteria zoals onder andere de leeftijd.

 

Op 12 maart 1789 wordt te Tilburg begraven Adriana van den Bergh echtgenote van Adriaan van Zoomeren. In de begraafakte is vermeld dat Adriana kinderen achterlaat. Met Adriana wordt met grote waarschijnlijkheid Joanna Maria van den Bergh bedoeld, de moeder van Wouterus Embrechts. Joanna Maria zal voor haar overlijden wel enige tijd ziek zijn geweest waardoor zij op 2 februari 1789 ook niet als doopheffer aanwezig kon zijn bij de doop van haar kleinzoon Johannes Baptist Embregts. Zij laat zich dan immers vervangen door Norberta Donders.

 

Op 18 juni 1757 wordt te Hooge Mierde een buitenechtelijk kind gedoopt van Petrus Ariens, afkomstig van Tilburg, en Joanna Maria van den Bergh, afkomstig van Hooge Mierde, beiden ingezetenen van Hilvarenbeek. Het kind krijgt de naam Marinus, doopheffers waren Joannes van den Bergh een broer van Joanna Maria en Joanna Luijten een dochter van Joannes Luijten en Martijntje Claes Sweens dus een stiefzuster van Johanna Maria.

 

Gelet op 1e: de datum van deze doop 2e: de leeftijd van Joanna Maria van den Bergh, gedoopt op 31-03-1732 3e: de genoemde doopheffer Joannes van den Bergh, gaat het hier vermoedelijk weer over de zelfde vrouw namelijk Joanna Maria van den Bergh die dan twee onwettige kinderen had namelijk Martinus Ariens gedoopt te Hilvarenbeek op 18 juni 1757 en Wouterus Embrechts gedoopt te Hulsel op 15 februari 1764.

 

Om als alleenstaande vrouw twee kinderen op te voeden zal in die tijd, waarin onwettige kinderen nog bastaard werden genoemd en een schande voor de familie waren, geen eenvoudige zaak zijn geweest. Dit zal dan ook wel de belangrijkste reden zijn geweest dat Joanna Maria op 25 october 1767 te Hilvarenbeek trouwt met Adriaan van Zoomeren die volgens mijn onderzoek tot op dit moment al een oudere man was.

 

De stam van den Bergh te Hooge Mierde gaat terug tot omstreeks het jaar 1553 en begint dan met Gerit van Berge, gevolgd door Walterus Gerits van den Bergh, Wilhelmus Wouter Geraerts van den Bergh gehuwd met Elisabeth Jansen, Joannes Willem Wouters van den Bergh te Hooge Mierde op 9 februari 1676 gehuwd met Jenneken Cornelis Wouters en de reeds genoemde Wilhelmus Jans van den Bergh te Hooge Mierde op 18 juli 1728 gehuwd met Martijntje Caes Sweens.

 

 

 

 

hoofdpagina lsa

persoonlijke biografie

documenten

bezittingen

rechtspraak

fotoalbum

in memoriam

gezinsblad